دسيسه گر بر ملا ، و از حال و وضع او براى همه پرده بردارى مىكند ، و حتى نام رسواى او و رسواييش را براى نسلهاى بعد نيز ضبط مىكند . و پيامبر گراميش بعموم مسلمانان معيارى دست ميدهد ، كه با آن معيار و محك كلى ، معارفى كه بعنوان كلام او ، و يا يكى از اوصياء او برايشان روايت مىشود ، بشناسند ، و بفهمند آيا از دسيسه هاى دشمن است و يا براستى كلام رسول خدا ( ص ) و جانشينان او است ، و آن اين است كه هر حديثى را شنيديد ، به كتاب خدا عرضه اش كنيد ، اگر موافق با كتاب خدا بود ، آن را بپذيريد ، و اگر مخالف بود رهايش كنيد . « 1 » و كوتاه سخن آنكه نه تنها باطل در قرآن راه نمىيابد ، بلكه بوسيله قرآن باطلهايى كه ممكن است اجانب در بين مسلمانان نشر دهند دفع مىشود ، پس قرآن خودش از ساحت حق دفاع نموده ، و بطلان دسائس را روشن مىكند و شبهه آن را از دلهاى زنده مىبرد ، هم چنان كه از اعيان و عالم خارج از بين مىبرد . هم چنان كه فرمود : ( بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْباطِلِ ، فَيَدْمَغُه ، بلكه حق را به جنگ باطل مىفرستيم ، تا آن را از بين ببرد ) « 2 » و نيز فرموده : ( وَيُرِيدُ اللَّه أَنْ يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِماتِه ، خدا خواسته است تا بوسيله كلماتش حق را محقق سازد ) ، « 3 » ، و نيز فرموده : ( لِيُحِقَّ الْحَقَّ وَيُبْطِلَ الْباطِلَ ، وَلَوْ كَرِه الْمُجْرِمُونَ تا حق را محقق و باطل را ابطال كند ، هر چند كه مجرمان نخواهند ) « 4 » و احقاق حق و ابطال باطل معنا ندارد ، جز به اينكه صفات آنها را ظاهر و براى همه روشن سازد . و بعضى از مردم مخصوصا اهل عصر ما كه فرو رفته در مباحث و علوم مادى ، و مرعوب از تمدن جديد غربى هستند ، از اين حقيقت كه ما براى شما بيان كرديم استفاده سوء كرده ، و باصطلاح از آن طرف افتاده‌اند به اين معنا كه روايات جعلى را بهانه قرار داده ، به كلى آنچه بنام روايت و سنت رسول خدا ( ص ) ، ناميده مىشود طرح كردند . در مقابل بعضى از اخباريين و اصحاب حديث و حرورى مذهبان و ديگران كه در اين باره افراط نموده ، از طرف ديگر افتاده‌اند ، به اين معنا كه نام هر مطلبى كه حديث و روايت دارد ، پذيرفته‌اند حال هر چه ميخواهد باشد . و اين طائفه در خطا دست كمى از طائفه اول ندارند ، براى اينكه همانطور كه طرح كلى روايات مستلزم تكذيب بموازينى است كه دين مبين اسلام براى تشخيص حق از باطل قرار داده ،

--> 1 - وسائل ج 18 ص 75 باب 9 2 - سوره انبياء آيه 18 3 - سوره انفال آيه 7 4 - سوره انفال آيه 8